პოლონეთში ლეგალურად მყოფ უცხოელებსა და ევროკავშირის მოქალაქეებს საშუალება აქვთ დარეგისტრირდნენ ადგილობრივ შრომის სამსახურში (PUP – Powiatowy Urząd Pracy). რეგისტრაცია შესაძლებელია ორ ძირითად კატეგორიად: უმუშევრის სტატუსი (status bezrobotnego) და სამუშაოს მაძიებლის სტატუსი (status poszukującego pracy).
1. უმუშევრის სტატუსის მიღება (Status Bezrobotnego)
უმუშევრის სტატუსის მისაღებად პირი ერთდროულად უნდა აკმაყოფილებდეს სამართლებრივი სტატუსის (უფლებამოსილების) და სოციალურ-ეკონომიკურ კრიტერიუმებს.
ა) ვინ არის უფლებამოსილი (სუბიექტების წრე):
- ევროკავშირის (EU), ევროპული ეკონომიკური ზონისა (EEA) და შვეიცარიის მოქალაქეები (ისლანდია, ლიხტენშტეინი, ნორვეგია, შვეიცარია).
- მესამე ქვეყნის მოქალაქეები (უცხოელები), რომელთაც აქვთ:
- ლტოლვილის სტატუსი, სუბსიდიური დაცვა, ჰუმანიტარული სტატუსი ან ტოლერანტული ყოფნის უფლება პოლონეთში;
- დროებითი დაცვა პოლონეთის ტერიტორიაზე;
- მუდმივი ბინადრობის უფლება (pobyt stały) ან ევროკავშირის გრძელვადიანი რეზიდენტის სტატუსი;
- დროებითი ბინადრობის ნებართვა (pobyt czasowy), რომელიც გაცემულია უცხოელთა შესახებ კანონის კონკრეტული მუხლების საფუძველზე (მაგ. მუხ. 114, 126, 127, 186) ან სამუშაო ვიზა — იმ პირობით, რომ რეგისტრაციამდე მინიმუმ 6 თვის განმავლობაში უწყვეტად იყვნენ დარეგისტრირებულნი პოლონეთში;
- განაცხადის შეტანის დამადასტურებელი შტამპი პასპორტში (ბინადრობის უფლების გაგრძელების პროცესში), თუ განაცხადის შეტანამდე ფლობდნენ დროებითი ბინადრობის უფლებას;
- პოლონეთის მოქალაქის ან ევროკავშირის/EEA/შვეიცარიის მოქალაქის ოჯახის თანმხლები წევრის სტატუსი.
ბ) სოციალურ-ეკონომიკური და დამატებითი მოთხოვნები:
უმუშევრად დარეგისტრირებისთვის პირი უნდა იყოს შრომისუნარიანი, მზად სრული განაკვეთით მუშაობისთვის (შშმ პირებისთვის — მინიმუმ ნახევარ განაკვეთზე) და აკმაყოფილებდეს შემდეგ პირობებს:
| კრიტერიუმი | დეტალური მოთხოვნები |
| ასაკობრივი ზღვარი | 18 წლიდან — 60 წლამდე (ქალები) ან 65 წლამდე (მამაკაცები). |
| განათლება / სწავლა | არ სწავლობს დღის სტაციონარზე (სკოლაში ან უნივერსიტეტში). დასაშვებია სწავლა მოზრდილთა სკოლებში, დაუსწრებელ/საღამოს სწავლებაზე ან ექსტერნატზე. |
| შემოსავალი და ბიზნესი | • არ იღებს თვიურ შემოსავალს, რომელიც აღემატება მინიმალური ხელფასის ნახევარს (საბანკო დეპოზიტის პროცენტების გარდა); • არ აქვს აქტიური სამეწარმეო საქმიანობა (ბიზნესი შეჩერებული უნდა იყოს ან დაწყების ვადა არ უნდა იყოს დამდგარი). |
| სოციალური შეღავათები | არ იღებს პენსიას (საპენსიო ასაკის, სოციალურ ან უცხოურ პენსიას), ავადმყოფობის, მშობიარობის, რეაბილიტაციის ან წინასაპენსიო შემწეობას. |
| სხვა შეზღუდვები | • არ ფლობს 2 ჰექტარზე მეტ სასოფლო-სამეურნეო მიწას; • არ იმყოფება პატიმრობაში/დროებით პატიმრობაში (გარდა ელექტრონული ზედამხედველობის სისტემით სასჯელის მოხდისა); • არ იღებს მუდმივ სოციალურ დახმარებას ან მოვლის სპეციალურ შემწეობას. |
2. სამუშაოს მაძიებლის სტატუსის მიღება (Status Poszukującego Pracy)
ეს სტატუსი განკუთვნილია მათთვის, ვისაც სურს შრომის სამსახურისგან სამუშაოს მოძიების მხარდაჭერა ან გადამზადების კურსებში მონაწილეობა, თუმცა სხვადასხვა მიზეზით ვერ იღებს უმუშევრის სრულ სტატუსს.
ვინ არის უფლებამოსილი:
- ევროკავშირის, EEA-ს და შვეიცარიის მოქალაქეები და მათი ოჯახის წევრები.
- უცხოელები, რომელთაც აქვთ:
- ლტოლვილის სტატუსი, სუბსიდიური დაცვა, ჰუმანიტარული ან ტოლერანტული ყოფნის ნებართვა;
- მუდმივი ბინადრობის უფლება ან ევროკავშირის გრძელვადიანი რეზიდენტის სტატუსი;
- დროებითი ბინადრობის ნებართვა ან ეროვნული ვიზა სწავლის (სტუდენტის), სამეცნიერო კვლევების ან სამუშაოს შესრულების მიზნით;
- სეზონური სამუშაოს ვიზა / ნებართვა ან დროებითი ბინადრობის ნებართვა 185a მუხლის მიხედვით;
- უვიზო მიმოსვლის ფარგლებში ყოფნის უფლება (თუ განაცხადი დარეგისტრირებულია დეკლარაციების რეესტრში);
- საერთაშორისო დაცვის მაძიებლის სტატუსი (შესაბამისი სერტიფიკატის საფუძველზე);
- პოლონეთის მოქალაქის ოჯახის წევრის სტატუსი.
3. რეგისტრაციის პროცედურა
რეგისტრაცია შესაძლებელია როგორც პირადად ადგილობრივ შრომის სამსახურში (PUP), ისე დისტანციურად, ელექტრონული პორტალის მეშვეობით.
[ანგარიშის შექმნა praca.gov.pl-ზე] ➔ [ავტორიზაცია Profil Zaufany-ით] ➔ [განაცხადის შევსება და საბუთების ატვირთვა] ➔ [სტატუსის მინიჭება]
ონლაინ რეგისტრაციის ნაბიჯები:
- გადადით ოფიციალურ პორტალზე: praca.gov.pl.
- შექმენით მომხმარებლის ანგარიში.
- გაიარეთ ავტორიზაცია სანდო პროფილის (Profil Zaufany) ან ელექტრონული ხელმოწერის გამოყენებით.
- აირჩიეთ რეგისტრაციის ტიპი (Rejestracja jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy), შეავსეთ ელექტრონული ფორმა და ატვირთეთ მოთხოვნილი დოკუმენტების ასლები (პასპორტი, ბინადრობის ბარათი, სამუშაო ხელშეკრულებების შეწყვეტის დამადასტურებელი საბუთები და ა.შ.).
მოამზადა ნათია ქიმაძემ
ორ ქვეყანაში ცხოვრებამ ერთი რამ მასწავლა: ნებისმიერი ამბავი მხოლოდ მაშინ არის სრული, თუ მას ორივე მხრიდან ვყვები. მეც ამ პრინციპით ვცდილობ ვიხელმძღვანელო.
